Zasiedzenia i sposoby wychodzenia ze współwłasności

W tym artykule poświęcimy miejsce dwóm sprawom: jedną z nich są metody na wychodzenie ze współwłasności, druga to zaś jeden ze sposobów na nabycie prawa własności – mianowicie zasiedzenie.

Zasady wychodzenia ze współwłasności

O tym procesie mówimy w przypadku przerwania stanu, w którym prawo do własności przypada kilku osobom w sposób niepodzielny. O jego zniesienie może wystąpić każda z tych osób. Sam proces może przybrać charakter umowny lub sądowy – tryb ten zależy zwykle od tego, czy doszło do porozumienia między zainteresowanymi stronami. W pierwszym przypadku konieczny jest akt notarialny, w drugim zaś złożenie wniosku o zniesienie do odpowiedniego organu.

Do zniesienia współwłasności może dojść poprzez podział fizyczny danej rzeczy, a jeśli nie jest to możliwe – poprzez przyznanie jej jednemu ze współposiadaczy z obowiązkiem spłaty. Ostatnia metoda to zaś sprzedaż rzeczy i podzielenie zysków – działania te mogą by przeprowadzone samodzielnie lub za pośrednictwem sądu, w przypadku czego sprzedaż przybiera charakter licytacji.

Czym jest zasiedzenie i jakie są ku niemu przesłanki?

Zasiedzenie jest nietypową formą nabycia prawa własności, ponieważ nie dochodzi do niego w standardowy sposób, czyli przez podpisanie umowy pomiędzy dwoma stronami. Zamiast tego decydują tu dwa czynniki: upływ określonej ilości czasu oraz przepisy prawne. Zasiedzeniu polegać mogą nieruchomości gruntowe, budynkowe i lokalowe, a także ruchomości, użytkowanie wieczyste oraz służebności gruntowe.

Ważnym, choć nie decydującym czynnikiem podczas określania przesłanek do uznania zasiedzenia, jest dobra i zła wiara. Przesądza ona przy upływie czasu potrzebnemu do przejęcia nieruchomości – odpowiednio jest to 20 i 30 lat. Kluczowe jest też tzw. nieprzerwane posiadanie samoistne, rozumiane jako traktowanie siebie jako właściciela ruchomości lub nieruchomości. O tym, czy spełniono wszystkie przesłanki, decyduje sąd w postępowaniu nieprocesowym. Nabycie prawa własności w ten sposób jest równoznaczne z jego utratą przez poprzedniego jego posiadacza.